Het leven is niet kort genoeg

Verhaal

Mijn documentaire start met mij en Ksenija, de vriendin van Matthijs, die op zijn voordeur bonken. Wanneer hij niet antwoordt raken wij bezorgt. De brandende vraag ”Wat is er met Matthijs aan de hand?” hangt in de lucht.

In de scènes die volgen zien we Matthijs samen met mij werken aan onze comedyvideo’s. Hij is dan net ontslagen uit de afkickkliniek en sober. Drie jaar lang gaat het erg goed met hem. Dan besluit hij tijdens het vieren van zijn vriendin haar verjaardag dat één alcoholisch drankje wel moet kunnen. Geleidelijk aan valt hij terug in oude gebruiken. Het gaat van kwaad tot erger. Op een dag krijg ik geen contact met hem en gaan ik en Ksenija naar zijn appartement. Wij bonken op zijn deur, maar hij doet niet open. We zijn weer terug bij de beelden waarmee mijn film opent. De politie wordt gebeld die forceert de deur en dan ontdekken wij, tot onze grote schrik, dat Matthijs overleden is.

Zijn dood is een harde klap voor mij. Het is voor mij de aanleiding om terug te blikken op onze vriendschap en op onderzoek uit te gaan. Waarom gedraagt Matthijs zich zo? Welke vroege signalen wijzen op Matthijs zijn destructieve instelling? Hoe ga ik als vriend om met zo’n instelling? Heb ik invloed op de afloop? Ben ik wel een goede vriend voor hem? Hoe ben ik een goede vriend? Ik interview ook onze vrienden en ik lees Matthijs zijn dagboeken op zoek naar antwoorden.

Ik betrek de kijker overal bij, zowel bij het begin als het eind van mijn vriendschap met Matthijs en alles daartussenin. De goudmijn aan filmopnames, die Matthijs en ik hebben gemaakt vanaf de middelbare school, geven een intieme blik. We hebben een eigen soort humor die heel belangrijk voor ons is. Onze comedyvideo’s laten dat zien. Ook zijn er opnames van onze nachtelijke drinksessies in de straten van Groningen. Op een avond geeft Matthijs bloed over, ik schrik mij rot en besef dat er iets goed mis is met zijn levensstijl.

Daarna gaat het steeds slechter met Matthijs. Ik ben bezorgd en probeer hem op allerlei manieren te helpen en schakel ook mijn ouders in. Mijn film laat zien hoe ik besef dat hij zich op een zelfdestructief pad bevindt, het moment waarop hij mij vertelt niet ouder te willen worden dan dertig en dat ik het telefoontje krijg met het nieuws dat hij in het ziekenhuis ligt.

Van de artsen mag Matthijs niet meer drinken. Vanaf de frontlijn zie ik mijn vriend in gevecht met deze nieuwe, sobere realiteit. Om hem te steunen stop ik met het drinken van alcohol in zijn bijzijn. Omdat hij geen alcohol meer mag gebruiken om te ontvluchten, maakt hij de absurde keuze om zwaar aan de harddrugs te gaan.

Ik kan dit niet meer aan en besluit voor het eerst een stap terug te doen en mijn handen van hem af te trekken. Hij komt terecht in een diep dal en raakt steeds verder sociaal geïsoleerd.

Gelukkig besluit hij zich op te laten nemen in een afkickkliniek. Hier moet Matthijs zijn jeugdtrauma’s onder ogen zien. Als hij wordt ontslagen uit de kliniek, is hij sober en heeft hij zijn leven op orde. We zien weer de vrolijke beelden van het begin van mijn film, waar wij bezig zijn met onze comedyvideo’s. Dan besluit Matthijs tijdens Ksenija’s verjaardag dat één alcoholisch drankje wel moet kunnen, ook deze beelden worden kort herhaalt. Naderend onheil wordt door middel van beeld en geluid aangekondigd.

De sfeer wordt sereen en terwijl wij foto’s en video-opnames zien van Matthijs als kind, horen wij zijn stem die voorleest uit zijn dagboek en ons vertelt over zijn trieste kindertijd, over de vroege dood van zijn moeder ten gevolge van alcoholverslaving en de gebrekkige relatie met zijn depressieve vader. We horen Matthijs vertellen dat hij op een dag zichzelf van de trap liet vallen hopend op een beetje aandacht van zijn ouders.

Aan het einde van mijn film zit ik in stilte op een bankje waar Matthijs en ik ook vaak zaten en reflecteer ik op onze vriendschap en hoe waardevol hij voor mij is.

Terug


Belangrijke plotpunten

ACTE 1

1. Ik en Ksenija bonken op Matthijs zijn deur

Vanuit zwart fade een shot in van een straat in een stad. Het is avond, de straat wordt verlicht door lantaarnpalen en er zijn weinig mensen op straat. Samen met Ksenija loop ik door de gangen van een appartementencomplex. We komen tot stilstand bij een voordeur. Hier bellen we onrustig aan en bonken we op de deur. Bezorgt vraagt Ksenija: ”Matthijs kun je please open doen?” Een shot van Matthijs volgt. Het is zonnig, hij zit rustig op een vlonder aan het water. Dit shot fade langzaam naar zwart.

2. Matthijs besluit weer te drinken

Een aantal foto’s van Ksenija haar verjaardag in 2017 verschijnen achter elkaar in beeld. Verleidelijke studio shots van mooi opgemaakte, ronddraaiende cocktails voor een fel gekleurde achtergrond volgen. Er volgt een korte, flitsende uitleg over alcohol. Over het middel, hoe het wordt gebruikt en wat het doet. Tijdens deze uitleg zien we snelle close-ups van drankflessen, drank die ingeschonken wordt en onscherpe feestende mensen.

3. Matthijs overlijdt

Plots zien we Ksenija die op Matthijs zijn voordeur bonkt. De beelden die we zagen in de openingsscène van mijn film gaan hier verder. Er volgt geen antwoord van Matthijs. Ksenija en ik bespreken wat we kunnen doen, de woningcorporatie bellen of de politie? In een volgend shot zie je hoe mijn vader telefoneert met de politie. Samen met de politie lopen we naar Matthijs zijn voordeur. Met een stormram beginnen de agenten de deur te forceren. Op elke luide klap zien we een kort shot van Matthijs. Elk beeld van Matthijs is afkomstig uit een andere levensfase, de beelden lopen terug van het heden naar zijn kindertijd. Met de laatste klap wordt het beeld zwart.

ACTE 2

4. De schok na de dood van Matthijs

Erg langzaam fade een slow motion shot van een golvende, winkelende mensen massa in. Dit shot wisselt zich af met close-ups van de gezichten van mij en Ksenija die met een verslagen blik recht in de camera staren. Ik en Ksenija staan op een rustige locatie buiten het centrum van de stad, we zien niet veel van onze omgeving. In een voice-over noem ik de vragen op waar ik mee zit. Fade-out naar zwart.

5. Ik zie Matthijs bloed overgeven

De zon schijnt terwijl ik over een marktplein kom aangelopen. Ik ga naar binnen bij een poolcentrum en vertel het publiek wat deze plek voor mij betekent. Terwijl ik herinneringen ophaal zien we archiefbeelden van de momenten waar ik over praat. Wanneer ik vertel over het moment waarop ik Matthijs voor het eerst bloed zie overgeven sta ik op deze exacte plek. Korte flitsen van rode verf die de grond raakt en omhoog spat komen tussendoor. Ik vertel hier mijn reactie rechtstreeks aan het publiek.

6. Matthijs wordt opgenomen in het ziekenhuis

Ik loop over het Emmaplein, het is herfst en om mij heen vallen bladeren. Een slow motion shot draait om mij heen. Ik kijk bezorgt en vertel in een voice-over over het moment waarop ik te horen krijg dat Matthijs in het ziekenhuis is opgenomen. Er volgen een aantal rustige omgevingsbeelden van het exterieur van het UMCG. Halverwege deze beelden start een voice-over waarin ik uitleg hoe Matthijs wakker wordt met extreme maagpijn en denkt dat een broodje kebab de oorzaak is. We zien hier een half opgegeten broodje kebab in een koelkast. Mijn voice-over vertel hoe Matthijs zichzelf met moeite per bus naar het ziekenhuis verplaatst, we zien een busbaan waar een bus over heen rijdt gevolgd door een close-up van het bushaltebord van de halte voor het UMCG. Een foto van Matthijs in een ziekenhuis bed verschijnt in beeld terwijl zijn stem in een voice-over vertelt over de extreme pijn die hij ondervindt.

7. Ik laat Matthijs los

David vertelt in een interview hoe hij en zijn toenmalige vriendin mijn normaal ogende omgang met de extreem verslaafde Matthijs opmerkelijk vinden. Dit wordt opgevolgd door een voice-over waarin ik vertel over de periode waarin ik besluit Matthijs los te laten en er alleen voor hem te zijn. Onder deze voice-over zien we een shot van mij op een bankje die nadenkt. Overal om mij heen liggen herfstbladeren. Dit beeld wordt afgewisseld met foto’s van mij en Matthijs uit deze periode waarop hij extreem mager is. Aan het eind van mijn voice-over vertel ik dat Matthijs wil, dat ik de laatste lijn speed die hij snuift voordat hij zich vrijwillige laat opnemen in de kliniek vastleg op film. We zien het archiefshot waarop Matthijs speed snuift, gevolgd door een close-up van herfstbladeren die in slow motion de grond raken. Fade-out naar zwart.

8. Matthijs laat zich vrijwillig opnemen

Vanuit zwart fade een tilt shot in van de oprijlaan van VNN kliniek Vossenloo. Het is winter, we zien eerst de kale takken van de bomen die langs de oprijlaan staan, het shot beweegt zich naar beneden tot we het wegdek zien. De volgende minimalistische, witte tekst fade in ”op ..-..-.. wordt Matthijs opgenomen in een kliniek van Verslavingszorg Noord Nederland. Op het moment van opname weegt hij 59 kilo”. Hierop volgt een interview met de VNN medewerkster die Matthijs ziet binnenkomen. Dit interview wordt opgevolgd door een voice-over van Matthijs waarin hij vertel waarom hij voor vrijwillige opname kiest. Onder deze voice-over zien we rustige omgevingsbeelden van de natuur rondom kliniek Vossenlo.

ACTE 3

9. Matthijs zijn kindertijd

We zien oude homevideo’s van Matthijs als kind terwijl ik in een voice-over zijn geboorte datum vertel en zijn ouders kort introduceer. De homevideo’s laten ook zijn ouders zien en ogen normaal en vrolijk. We zien de familie op uitstapjes, verjaardagen en vakantie. Dan begint Matthijs, in een voice-over, te vertellen over de nare en verontrustende gebeurtenissen uit zijn jeugd. Tijdens zijn verhaal zien we enkel een foto van Matthijs als onschuldig kind, het shot zoomt hier langzaam op in.

10. Mijn conclusie

Het is lente, de ondergaande zon werpt een gouden gloed op het hoge gras en de bloemen. De lucht is gevuld met pluisjes en insecten die af en aan vliegen. Ik kom aanlopen over een zandpad, we zien alleen mijn voeten en benen. Het zand stuift zichtbaar op in het zonlicht. Mijn voice-over begint en ik vertel hoe ik terug kijk op mijn vriendschap met Matthijs en beantwoord mijn vragen van het begin van de film. In een wide shot zie je mij langs een kade lopen. Wanneer ik aankom bij een bankje ga ik zitten. Een wide shot toont mij van achteren, zittend op het bankje terwijl de zon ondergaat. Mijn laatste voice-over luidt: ”voor de rest van mijn leven zit ik met jou op een bankje te lachen tot de zon opkomt”. Er volgt een afsluitend omgevingsshot waarin we Groningen, net als aan het begin, weer vanaf het platteland zien. Dezelfde locatie, maar nu met in plaats van een opkomende zon een ondergaande zon.

terug